Ìtúùmɔ̀:

àfè

Ohũ̀ /do do/

ɔ̀ɾɔ̀ oɾúkɔ

Eku (Lemniscomys striatus)

  • eku kékeɾé tí iɾũ tí ó bo ìhà òkè aɾa’a ɾɛ̀’ɛ́ dúdú àjàmɔ̀bìí tí àŋ͡wɔ iɾũ k͡puk͡pa doɲi-doɲi tṹ kɔ ilà tìí ŋ͡wɔ́ lɔ ní òòɾòó aɾa’a ɾɛ̀, tí iɾũ ní ìhà ìsàlɛ̀’ɛ ɾɛ̀’ɛ́ sì fũfũ, àti k͡pé ìɾù’u ɾɛ̀’ɛ́ máa ń gũ̀ dɔ̀ɔ́g͡ba k͡pɛ̀lùú gígũ̀ aɾa’a ɾɛ̀ tàbìí kí ó fi díɛ̀ ɾéègèé’e ɾɛ̀

    Àfè’é ń tɔk͡pĩk͡pĩ ògùúlùtu ní eɾùk͡pɛ̀. Charles J. Sharp (CC BY-SA 4.0)
    Ìwò kedeɾe àfè tìí ó fi ɛsɛ̀ mɛ́ɾɛ̀ɛ̀ɾĩ di ɔɾũ̀ ɛ̀g͡bĩ̀ mùú ní ɔg͡bà ɛ̀dàá ti ìlùú Bíɾáhà. Hectonichus (CC BY-SA 3.0)
    Gɛ́gɛ́ bíi ŋ͡wɔ́ ʃe d͡ʒɛ́ eku, àŋ͡wɔ àfè’é lè lo ìkɔ̃̀nɔ̀ǹkɔ̀m̀bùú’u ŋ͡wɔ fi jɛ ɔ̀nɔ̀ wò, bí ŋ͡wɔ́ bá ń ɾĩ̀ nìí òkũ̀kũ̀ tàbìí ní ig͡bó dudu.
    Ìbàátɔ̃:

Òwe

  • Ɔkɔ bíi ɛmɔ́, aja bíi àfè, alá-àɾĩ̀nɔ̀ bíi àgòó.

  • A kì’í í fi ɔ̀ɾɔ̃̀’ɔ̃ k͡pák͡pá lɔ ɛd͡ʒa; a kì’í í fi ɔ̀ɾɔ̃̀ odò lɔ àfè.

  • A kì’í í dɛg͡bó k’á k͡pɛd͡ʒa, a kì’í í g͡bɔ̃́ odò k’á k͡pa àfè.

  • Àd͡ʒɛ-ì-kùúɾò ní ń k͡pa ɛmɔ́, àd͡ʒɛ-ì-kùúɾò ní ń k͡pa àfè, àd͡ʒɛ-ì-kùúɾò ní ń k͡pa máláàd͡ʒu.